Chemia rozszerzona · OPRACOWANIE TRENINGOWE

Stechiometria bez pomyłek: reagent ograniczający krok po kroku

W zadaniu stechiometrycznym łatwo pomylić stosunek mas ze stosunkiem moli. Zamiast zgadywać, przejdź przez bilans równania, mole, reagent ograniczający i kontrolę wyniku.

1. Współczynniki równania dotyczą moli

W równaniu 2 Mg + O₂ → 2 MgO współczynnik 2 przy magnezie oznacza, że dwie mole magnezu reagują z jednym molem cząsteczek tlenu. Nie oznacza to stosunku mas 2:1.

Zawsze zacznij od zbilansowania równania. Potem przelicz podane masy na ilości substancji: n = m / M. Pamiętaj o jednostkach: g podzielone przez g/mol daje mol.

2. Przykład z dwiema masami substratów

Załóż, że do reakcji zgodnej z równaniem 2 Mg + O₂ → 2 MgO użyto 6,0 g magnezu i 2,4 g tlenu. Przyjmij szkolne, zaokrąglone masy molowe: Mg = 24 g/mol, O₂ = 32 g/mol, MgO = 40 g/mol.

Przykład rozwiązany

Jaka maksymalna masa MgO powstanie i ile magnezu pozostanie?

  1. Mg: 6,0 g ÷ 24 g/mol = 0,25 mol. O₂: 2,4 g ÷ 32 g/mol = 0,075 mol.
  2. Dla 0,075 mol O₂ potrzebujesz 0,150 mol Mg, a więc tlenu jest za mało względem dostępnych 0,25 mol Mg. Tlen jest reagentem ograniczającym.
  3. Z proporcji 1 mol O₂ → 2 mol MgO powstanie maksymalnie 0,150 mol MgO.
  4. Masa produktu: 0,150 mol × 40 g/mol = 6,0 g MgO.
  5. Magnez w nadmiarze: 0,25 − 0,15 = 0,10 mol, czyli 0,10 × 24 = 2,4 g Mg.

Odpowiedź: Maksymalnie powstanie 6,0 g MgO, a 2,4 g Mg pozostanie nieprzereagowane (przy przyjętych masach molowych).

Typowa pułapka: Nie dodawaj mechanicznie 6,0 g i 2,4 g jako masy produktu — część magnezu pozostaje w nadmiarze.

3. Wydajność nie zmienia reagenta ograniczającego

Jeśli rzeczywista wydajność w tej sytuacji wyniesie 80%, otrzymasz 0,80 × 6,0 g = 4,8 g produktu. Najpierw oblicz masę teoretyczną z reagenta ograniczającego, dopiero potem zastosuj procent wydajności.

Zwróć uwagę na znaczenie wyniku: 4,8 g to masa produktu uzyskanego, nie masa magnezu zużytego ani masa tlenu, który dostarczono.

4. Trzy kontrole przed oddaniem

Sprawdź, czy równanie jest zbilansowane, czy wszystkie podane masy przeliczyłeś na mole i czy masa produktu wynika z reagenta ograniczającego. Rachunki z poprawną proporcją molową mogą być krótkie, ale nie pomijaj jednostek.

Kontrola fizyczna: w przypadku jedynego produktu bez dopływu dodatkowej materii masa produktu nie może przekroczyć sumy faktycznie przereagowanych mas substratów. W naszym przykładzie: 3,6 g Mg + 2,4 g O₂ = 6,0 g MgO.

Sprawdź, czy rozumiesz

Najpierw odpowiedz z pamięci, dopiero potem rozwiń podpowiedź.

Co jest reagentem ograniczającym przy 6,0 g Mg i 2,4 g O₂?

Tlen: 0,075 mol O₂ może przereagować z 0,150 mol Mg, a dostępne jest 0,25 mol Mg.

Ile MgO powstanie przy wydajności 80%?

4,8 g, ponieważ 0,80 × 6,0 g = 4,8 g.

Dlaczego nie wolno korzystać ze stosunku mas 2:1?

Ponieważ współczynniki reakcji określają stosunki liczby moli, a masy molowe substratów są różne.

Źródła i zakres materiału

Autorskie opracowanie treningowe Maturivo. To nie jest oficjalny arkusz ani klucz oceniania CKE. Sposób punktowania odpowiedzi i wymagania egzaminacyjne weryfikuj w bieżących dokumentach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Zauważyłeś błąd? Napisz do Maturivo.