1. Współczynniki równania dotyczą moli
W równaniu 2 Mg + O₂ → 2 MgO współczynnik 2 przy magnezie oznacza, że dwie mole magnezu reagują z jednym molem cząsteczek tlenu. Nie oznacza to stosunku mas 2:1.
Zawsze zacznij od zbilansowania równania. Potem przelicz podane masy na ilości substancji: n = m / M. Pamiętaj o jednostkach: g podzielone przez g/mol daje mol.
2. Przykład z dwiema masami substratów
Załóż, że do reakcji zgodnej z równaniem 2 Mg + O₂ → 2 MgO użyto 6,0 g magnezu i 2,4 g tlenu. Przyjmij szkolne, zaokrąglone masy molowe: Mg = 24 g/mol, O₂ = 32 g/mol, MgO = 40 g/mol.
Przykład rozwiązany
Jaka maksymalna masa MgO powstanie i ile magnezu pozostanie?
- Mg: 6,0 g ÷ 24 g/mol = 0,25 mol. O₂: 2,4 g ÷ 32 g/mol = 0,075 mol.
- Dla 0,075 mol O₂ potrzebujesz 0,150 mol Mg, a więc tlenu jest za mało względem dostępnych 0,25 mol Mg. Tlen jest reagentem ograniczającym.
- Z proporcji 1 mol O₂ → 2 mol MgO powstanie maksymalnie 0,150 mol MgO.
- Masa produktu: 0,150 mol × 40 g/mol = 6,0 g MgO.
- Magnez w nadmiarze: 0,25 − 0,15 = 0,10 mol, czyli 0,10 × 24 = 2,4 g Mg.
Odpowiedź: Maksymalnie powstanie 6,0 g MgO, a 2,4 g Mg pozostanie nieprzereagowane (przy przyjętych masach molowych).
Typowa pułapka: Nie dodawaj mechanicznie 6,0 g i 2,4 g jako masy produktu — część magnezu pozostaje w nadmiarze.
3. Wydajność nie zmienia reagenta ograniczającego
Jeśli rzeczywista wydajność w tej sytuacji wyniesie 80%, otrzymasz 0,80 × 6,0 g = 4,8 g produktu. Najpierw oblicz masę teoretyczną z reagenta ograniczającego, dopiero potem zastosuj procent wydajności.
Zwróć uwagę na znaczenie wyniku: 4,8 g to masa produktu uzyskanego, nie masa magnezu zużytego ani masa tlenu, który dostarczono.
4. Trzy kontrole przed oddaniem
Sprawdź, czy równanie jest zbilansowane, czy wszystkie podane masy przeliczyłeś na mole i czy masa produktu wynika z reagenta ograniczającego. Rachunki z poprawną proporcją molową mogą być krótkie, ale nie pomijaj jednostek.
Kontrola fizyczna: w przypadku jedynego produktu bez dopływu dodatkowej materii masa produktu nie może przekroczyć sumy faktycznie przereagowanych mas substratów. W naszym przykładzie: 3,6 g Mg + 2,4 g O₂ = 6,0 g MgO.
Sprawdź, czy rozumiesz
Najpierw odpowiedz z pamięci, dopiero potem rozwiń podpowiedź.
Co jest reagentem ograniczającym przy 6,0 g Mg i 2,4 g O₂?
Tlen: 0,075 mol O₂ może przereagować z 0,150 mol Mg, a dostępne jest 0,25 mol Mg.
Ile MgO powstanie przy wydajności 80%?
4,8 g, ponieważ 0,80 × 6,0 g = 4,8 g.
Dlaczego nie wolno korzystać ze stosunku mas 2:1?
Ponieważ współczynniki reakcji określają stosunki liczby moli, a masy molowe substratów są różne.
Źródła i zakres materiału
Autorskie opracowanie treningowe Maturivo. To nie jest oficjalny arkusz ani klucz oceniania CKE. Sposób punktowania odpowiedzi i wymagania egzaminacyjne weryfikuj w bieżących dokumentach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Zauważyłeś błąd? Napisz do Maturivo.